Tak, można. Notariusz sporządza tzw. akt poświadczenia dziedziczenia (APD), który stanowi alternatywę dla sądowego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku i ma taką samą moc prawną jak postanowienie sądu. APD uzyskuje prawomocność po zarejestrowaniu przez notariusza dokumentu w Rejestrze Spadkowym, tuż po sporządzeniu aktu.

Kiedy można sporządzić akt poświadczenia dziedziczenia u notariusza?

• Jeśli nie ma testamentu szczególnego - np. ustnego, wojskowego, sporządzonego w obliczu nagłej śmierci.
• Wszyscy zainteresowani są obecni, nie można sporządzić aktu poświadczenia dziedziczenia przez pełnomocnika - wszystkie osoby biorące udział w czynności muszą stawić się osobiście u notariusza. Oznacza to, że spadkobiercy nie mogą wyznaczyć kogoś do reprezentowania ich w tej sprawie.

Testament notarialny stanowi jedną z form sporządzenia testamentu. Możne być również spisany własnoręcznie, przy czym sporządzenie go u notariusza daje Państwu gwarancje, że wszystkie formalności zostaną dochowane, z uwzględnieniem ostatniej woli testatora oraz wszystkich obowiązujących przepisów prawa. Testament notarialny to dokument urzędowy, a więc posiada większą moc dowodową, niż testament spisany własnoręczny, który jest dokumentem prywatnym. Unieważnienie testamentu notarialnego jest dużo mniej prawdopodobne.

Notariusz jest obowiązany odstąpić od sporządzenia testamentu, jeżeli poweźmie wątpliwość co do zdolności do czynności prawnych testatora - spadkodawcy.

Testament sporządzony w formie aktu notarialnego może zawierać zapis windykacyjny. Przez zapis windykacyjny spadkodawca może postanowić, że oznaczona osoba nabędzie przedmiot zapisu z chwilą otwarcia spadku (z chwilą śmierci). Przedmiotem zapisu windykacyjnego może być rzecz oznaczona co do tożsamości, zbywalne prawo majątkowe, przedsiębiorstwo lub gospodarstwo rolne, ustanowienie na rzecz zapisobiercy użytkowania lub służebności, bądź ogół praw i obowiązków wspólnika spółki osobowej.

Po spisaniu testamentu przez notariusza, z zgodnie z ostatnią wolę testatora, notariusz odczytuje treść testatorowi, który po akceptacji jego treści, składa na testamencie swój podpis.

Notariusz rejestruje bezpłatnie testament w Notarialnym Rejestrze Testamentów, jeśli taka jest wola testatora. Nie jest to obowiązkowe, ale po śmierci spadkodawcy spadkobiercy mogą, dysponując odpisem aktu zgodny testatora, sprawdzić w każdej kancelarii notarialnej na terenie kraju czy testator sporządził testament oraz mogą zapoznać się z jego treścią. Testament wywołuje skutki prawne po śmierci i tak, jak wszystkie pozostałe formy testamentów, może zostać w każdej chwili odwołany. Do chwili swojej śmierci testator może swobodnie rozporządzać swoim majątkiem. Testament sporządzany jest tylko przez jedną osobę, w przypadku małżonków nawet, jeśli powołują się do spadku nawzajem muszą być spisane dwa osobne dokumenty. Pomimo sporządzenia testamentu zawsze musi być przeprowadzone postępowanie spadkowe czy to w sądzie, czy u notariusza, aby urzędowo potwierdzić prawa do spadku spadkodawców.

Umowa majątkowa małżeńska to dokument regulujący kwestie majątkowe między małżonkami.

Umowa ta (potocznie nazywana intercyzą) to porozumienie zawierane między przyszłymi lub obecnymi małżonkami, które pozwala na zmianę ustawowego ustroju wspólności majątkowej, który powstaje z mocy ustawy, z chwilą zawarcia małżeństwa i obejmuje większość nabytych po ślubie dóbr. Natomiast umowa majątkowa pozwala na dostosowanie tego ustroju do indywidualnych potrzeb małżonków.

Kiedy można zawrzeć umowę majątkową małżeńską?

• Przed ślubem - umowa zaczyna obowiązywać od momentu zawarcia małżeństwa, nie dochodzi więc do powstania wspólności majątkowej małżeńskiej.
• Po ślubie - można w dowolnym momencie zmienić ustrój majątkowy, a nawet wielokrotnie go modyfikować, np. powracając po umowie o rozdzielności majątkowej do wspólności, przy czym powrót do wspólności nie działa wstecz na przedmioty, które były nabyte przez każdego z małżonków podczas trwania rozdzielności majątkowej.

Rodzaje:

1. Umowa o ustanowienie rozdzielności majątkowej
   • Powoduje, że każdy z małżonków zachowuje pełną odrębność majątkową.
   • Każdy zarządza swoim majątkiem osobistym, a nie powstaje wspólny majątek małżeński.
   • Odpowiedzialność za długi małżonka dotyczy tylko jego majątku.
2. Umowa o rozdzielność majątkową z wyrównaniem dorobków
   • Każdy z małżonków ma odrębny majątek w trakcie trwania małżeństwa.
   • Po jego rozwiązaniu (np. rozwodzie) małżonek, który zgromadził mniej, może domagać się wyrównania dorobku od drugiego małżonka.
3. Umowa rozszerzająca wspólność majątkową
   • Pozwala objąć wspólnością majątkową przedmioty, które normalnie należałyby do majątku osobistego każdego z małżonków (np. majątek nabyty przed ślubem, darowizny, spadki).
   • Ułatwia zarządzanie majątkiem, ale może zwiększyć ryzyko finansowe.
4. Umowa ograniczająca wspólność majątkową
   • Pozwala wyłączyć z majątku wspólnego określone składniki, np. firmę jednego z małżonków czy nieruchomości.
   • Pozostała część majątku nadal podlega wspólności ustawowej.

Tak, aby umowa zbycia udziałów była ważna muszą zostać poświadczone podpisy przez notariusza pod tą umową. Obecność wszystkich stron umowy nie jest konieczna w jednym czasie, ponieważ umowa dochodzi do skutku z chwilą poświadczenia ostatniego podpisu pod umową.

Na podstawie art. 1015 § 1 Kodeksu cywilnego oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania.

Najczęściej termin ten (zwłaszcza w przypadku osób bliskich) zaczyna biec od dnia śmierci spadkodawcy, jednak nie zawsze, ponieważ czasem dowiadujemy się o śmierci spadkodawcy później niż nastąpiła jego śmierć. W takiej sytuacji termin na odrzucenie spadku będziemy liczyć od dnia, w którym dowiedzieliśmy się o śmierci danej osoby.

W sytuacjach, kiedy dziedziczy ktoś z dalszej rodziny (często jest to osoba, która wchodzi w rachubę jako spadkobierca ustawowy, ponieważ członek najbliższej rodziny, to jest małżonek, dzieci, wnuki, odrzuciły spadek), bieg terminu dla tej osoby do odrzucenia spadku liczy się od dnia, w którym dowie się, że osoba, która dziedziczyłaby przed nią, odrzuciła spadek.

Jeżeli nie odrzucicie Państwo spadku w terminie sześciu miesięcy od dowiedzenia się o tytule swego powołania, wówczas zgodnie z art. 1015 §2 Kodeksu cywilnego, następuje przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Co oznacza, że w odróżnieniu od przyjęcia spadku wprost (bez ograniczenia odpowiedzialności za długi spadkowe), przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza powoduje ograniczenie odpowiedzialności za długi spadkowe do wysokości stanu czynnego spadku, czyli spadkobierca nie będzie odpowiadał za długi spadkowe ponad wartość spadku, który otrzymał.

Odrzucenie spadku w imieniu małoletnich dzieci

U notariusza można również złożyć oświadczenie o odrzuceniu spadku w imieniu małoletnich dzieci bez konieczności uzyskania zezwolenia sądu opiekuńczego (zmianę w tym zakresie wprowadził art. 641 § 31 Kodeksu postępowania cywilnego).

Oświadczenie składają oboje rodzice, jeśli przysługuje im władza rodzicielska lub jeden z rodziców za zgodą drugiego rodzica.

Oświadczenie o odrzuceniu spadku może dotyczyć więcej niż jednego dziecka.